Εργοθεραπεία

Τι είναι η εργοθεραπεία;

Εργοθεραπεία είναι η επιστήμη που σκοπός της είναι να καταστήσει το άτομο λειτουργικό και ικανό να εκτελέσει τις δραστηριότητες που χρειάζεται στη ζωή του.

Η παιδιατρική Εργοθεραπεία έχει σκοπό να αυξήσει τη λειτουργικότητά του παιδιού στη καθημερινή του ζωή στο σπίτι ή στο σχολείο, χρησιμοποιώντας επιλεγμένα παιχνίδια και στοχοκατευθυνόμενες δραστηριότητες.

Η εργοθεραπεία χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες θεραπευτικές δραστηριότητες έχει ως στόχο να εντοπίσει τις δυσκολίες του παιδιού, τις αιτίες τους και να το βοηθήσει να βελτιώσει ή να επανακτήσει τις δεξιότητες και ικανότητες στις οποίες υπολείπεται ενισχύοντας παράλληλα την λειτουργικότητα και την προσαρμοστικότητα του στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος.

Ως μέσο παρέμβασης χρησιμοποιείται αρκετές φορές και το παιχνίδι όπως μπάλες, πλαστελίνη, παζλ, σχοινάκι, κούνια, υλικά για κατασκευές, ζωγραφική κ.α. Έτσι λοιπόν καλό είναι να αναζητηθεί εργοθεραπευτική αξιολόγηση στην περίπτωση που το παιδί εμφανίζει δυσκολίες όπως δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του, δεν του αρέσει να κάνει κούνια, λερώνεται υπερβολικά, δεν κάνει καλά γράμματα, αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει, χτυπάει εύκολα, πέφτει εύκολα κάτω, δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί, είναι υπερκινητικό κ.α.

Οι τομείς στους οποίους παρεμβαίνει ο εργοθεραπευτής είναι:

• Λεπτή κινητικότητα και συντονισμός: η ικανότητα να χειρίζεται μικρά αντικείμενα με λεπτές επιδέξιες κινήσεις, γραφοκινητικές δεξιότητες.
• Αδρή κινητικότητα και συντονισμός: επιδεξιότητα άνω και κάτω άκρων, πλευρίωση, στατικός έλεγχος, κινητικός σχεδιασμός και οργάνωση, ισορροπία, αμφίπλευρος συντονισμός.
• Οπτικοκινητικός συντονισμός: ικανότητα να συγχρονίζει την οπτική πληροφορία με τη κίνηση του σώματος, χρήση ψαλιδιού, πέταγμα μπάλας.
• Γνωστικές δεξιότητες: συγκέντρωση-προσοχή, επίπεδο διέγερσης, μνήμη, οπτική αντίληψη, χωρικός και χρονικός προσανατολισμός.
• Κοινωνικές δεξιότητες: βλεμματική επαφή, κανόνες, συναισθηματική επαφή, δεξιότητες αλληλεπίδρασης.
• Δραστηριότητες καθημερινής ζωής: ένδυση-απόδυση, αυτοεξυπηρέτηση, προσωπική υγιεινή, σίτιση.
• Αισθητηριακές δυσλειτουργίες: διαταραχές αισθητηριακής επεξεργασίας - καταγραφής.

Πότε ένα Παιδί Χρήζει Εργοθεραπευτικής Αξιολόγησης

Με βάση τον Σύλλογο Εργοθεραπευτών, αν το παιδί μας παρουσιάζει 3 ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες θα πρέπει να ζητήσουμε μια εργοθεραπευτική αξιολόγηση:

• Δεν παίζει με παιχνίδια που αντιστοιχούν στην ηλικία του.
• Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί.
• Έχει ελαττωμένο μυϊκό τόνο.
• Είναι αδέξιο, πέφτει εύκολα κάτω.
• Δυσκολεύεται να υπολογίσει τη θέση του σώματός του στο χώρο (χτυπάει εύκολα).
• Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο, να κάνει παζλ, να κόψει με ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.
• Υπάρχει εμφανής καθυστέρηση του λόγου και της ομιλίας.
• Είναι υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.
• Είναι πολύ ευαίσθητο σε οσμές, γεύσεις, θορύβους ή αγγίγματα.
• Έχει δυσκολίες στον ύπνο.
• Έχει δυσκολίες στο φαγητό, λερώνεται υπερβολικά ή δεν τρώει βασικές τροφές.
• Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μια δραστηριότητα με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίζει σε άλλη.
• Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.
• Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει.
• Κουράζεται εύκολα κατά τη σχολική εργασία.
• Δυσκολεύεται να ακολουθήσει προφορικές οδηγίες.
• Δυσκολεύεται να κάνει φίλους της ίδιας ηλικίας, είναι πολύ ντροπαλό κλπ

Ειδικό Παιδαγωγικό

Το Ειδικό Παιδαγωγικό απευθύνεται σε νήπια, παιδιά και εφήβους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε:

• ανάγνωση
• γραφή – ορθογραφία
• μαθηματικά – αρίθμηση
• χωροχρονικό προσανατολισμό
• μνήμη
• συγκέντρωση
• συμπεριφορά (όρια, οργάνωση κά.).

Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως:

• Δυσλεξία
• Δυσαναγνωσία
• Δυσαριθμησία

Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες που συνηπάρχουν:

• Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)
• Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές
• Ψυχοσυναισθηματικές Διαταραχές
• Χαμηλό Νοητικό Δυναμικό
• Αισθητηριακά Ελλείμματα

Απαιτείται λεπτομερής αξιολόγηση των εκπαιδευτικών αναγκών του νηπίου/παιδιού/εφήβου ξεκινώντας με μια συνέντευξη με το ίδιο το παιδί, κατόπιν έναν άτυπο μαθησιακό έλεγχο (ανάγνωση, γραφή, ορθογραφία, φωνολογική ενημερότητα, κά.) και χορήγηση τεστ αξιολόγησης μαθησιακών δυσκολιών (ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ) εφόσον κρίνεται αναγκαίο.

Η παιδαγωγική παρέμβαση στη συνέχεια αφορά στο σχεδιασμό του κατάλληλου εξατομικευμένου προγράμματος σύμφωνα με τις ανάγκες του παιδιού, τις δυσκολίες του, το ρυθμό μάθησης και τη ψυχοσυναισθηματική του κατάσταση.

Στα πλαίσια της σχολικής ετοιμότητας στην προσχολική ηλικία και την πρώτη σχολική ηλικία, το πρόγραμμα παιδαγωγικής παρέμβασης εστιάζει σε:

• έννοιες χωροχρονικές, προμαθηματικές, λογικής ακολουθίας,
• οπτική και ακουστική μνήμη - ανάκληση,
• φωνολογική ενημερότητα,
• οπτική και ακουστική διάκριση,
• συμβολικό και επικοινωνιακό παιχνίδι,
• όρια και οργάνωση συμπεριφοράς,
• προαναγνωστικές και προγραφικές δεξιότητες,
• πρώτη ανάγνωση και γραφή.

Το ειδικό παιδαγωγικό περιλαμβάνει ακόμα πρόγραμμα οργάνωσης μελέτης για μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου. Στόχος του ειδικού παιδαγωγού είναι η αυτονόμηση και αυτόνομη εργασία του μαθητή μέσα από την εκπαίδευσή του σε μνημονικές τεχνικές, τεχνικές κατανόησης κειμένου, διαχείριση χρόνου, κ.ά.

Για μια ολοκληρωμένη παιδαγωγική παρέμβαση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική η συνεργασία με τους γονείς και το σχολείο. Με τις πληροφορίες που παρέχουν μπορούν να συμβάλλουν στη στοχοθέτηση του παιδαγωγικού προγράμματος και την επαναξιολόγησή του. Οι γονείς είναι ωφέλιμο μέσα από πρόγραμμα συμβουλευτικής με εξειδικευμένο θεραπευτή να προμηθευτούν τα κατάλληλα εργαλεία για την οργάνωση, την καθημερινότητα, τη συμπεριφορά και την ψυχική υγεία του παιδιού τους. Το σχολείο από την άλλη αποτελεί το χώρο μάθησης και κοινωνικοποίησης όπου θα εμφανιστούν οι δυσκολίες και η πρόοδος του παιδιού.

Ψυχοθεραπεία Παιδιών & Εφήβων

Τα προβλήματα ψυχικής υγείας στα παιδιά και στους εφήβους επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα τους δημιουργώντας μια αυξανόμενη αβεβαιότητα για το μέλλον και την μετέπειτα εξέλιξη τους. Οι ψυχικές και αναπτυξιακές διαταραχές, τα προβλήματα συμπεριφοράς, το άγχος, οι ανασφάλειες χρήζουν εξειδικευμένης παρέμβασης με στόχο την ανακούφιση, την στήριξη και την εξατομικευμένη παροχή βοήθειας.

Οι δυσκολίες μπορεί να είναι:

Δυσκολία προσαρμογής στο σχολείο, άγχος αποχωρισμού, δυσκολίες ύπνου και διατροφής, ενούρησης, διαταραχές λόγου, τραυλισμός, προβλήματα συμπεριφοράς, εκρήξεις θυμού ή κατάθλιψη, προβλήματα επικοινωνίας, ψυχοσωματικά συμπτώματα κλπ. Προβλήματα μάθησης-συγκέντρωσης-προσοχής, δυσκολία στις σχέσεις με τους γονείς ή τους συνομηλίκους, επιθετικότητα, αδελφική ζήλεια, αλλαγή στη ζωή του παιδιού μετά τη γέννηση ενός ακόμα παιδιού, χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, αλλαγές στην οικογενειακή κατάσταση (επικείμενο διαζύγιο των γονέων, πένθος κ.α.), ασθένειες των παιδιών ή των γονιών τους, τραυματικά γεγονότα στην οικογενειακή ζωή, διαταραχές αυτιστικού φάσματος.

Πρωταρχικό μέλημα αποτελεί η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της φύσης των δυσκολιών των παιδιών και της οικογένειας. Σημαντικό ρόλο για εμάς διαδραματίζει όχι μόνο η αιτιολογία και τα συμπτώματα των δυσκολιών αλλά κυρίως μια ολιστική προσέγγιση των θεμάτων που προβληματίζουν τα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειές τους. Με βάση τα παραπάνω και πάντοτε δίνοντας προτεραιότητα στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ατόμου που προσέρχεται στο κέντρο μας, προτείνουμε το καταλληλότερο σχήμα θεραπευτικής παρέμβασης. Ειδικότερα με κύριο άξονα τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης, αποδοχής, κατανόησης και σταθερότητας προσφέρουμε ένα εύρος θεραπειών τόσο σε ατομικό όσο και ομαδικό επίπεδο διασφαλίζοντας τη βελτίωση της επικοινωνίας και της ποιότητας ζωής του παιδιού και της οικογένειας.

Ένα συχνό ερώτημα των γονέων αλλά και των ίδιων των παιδιών είναι γιατί να απευθυνθούν σε ειδικό. Ερχόμενοι σε επαφή με ένα ειδικό έχουμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε μία σχέση εμπιστοσύνης και να έχουμε ένα χώρο όπου οι σκέψεις και τα συναισθήματά μας εκφράζονται χωρίς φόβο, ντροπή και με τη σιγουριά ότι δεν θα απορριφθούμε, ούτε θα αποδοκιμαστούμε για αυτά. Τα παραπάνω είναι αποτέλεσμα μιας αμοιβαίας δέσμευσης μεταξύ των εμπλεκομένων στη θεραπεία όπου δίνεται ο απαραίτητος χρόνος και υπομονή για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων θεραπευτικών στόχων.

Τι περιλαμβάνει η θεραπεία

Η φαρμακευτική αγωγή χρησιμοποιείται όπου και αν χρειαστεί με την εποπτεία του παιδοψυχίατρου και πάντοτε προς όφελος του παιδιού. Κατά τη θεραπευτική διαδικασία τα παιδιά συμμετέχουν σε πολλές δραστηριότητες όπως π.χ. ζωγραφική, πλαστελίνη και άλλα εικαστικά ερεθίσματα προκειμένου να εκφραστούν πιο ελεύθερα και με τρόπο που διευκολύνει ανάλογα με το ηλικιακό και γνωστικό υπόβαθρο.

Οι γονείς δεν είναι αμέτοχοι παρατηρητές αλλά συμμετέχουν και εκείνοι έχοντας τη δική τους συμβουλευτική υποστηρικτική συνεργασία όπου τους δίνεται η δυνατότητα να εκφράσουν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους σχετικά με την πορεία του παιδιού τους, αλλά και να υποστηρίξουν τη θεραπεία του παιδιού με την δική μας κατάλληλη καθοδήγηση.

Στόχος είναι τα παιδιά και οι γονείς να ανακτήσουν και να αποκτήσουν καινούργιες δεξιότητες, ώστε τα προβλήματα που τους ταλανίζουν να μην μοιάζουν πια τόσο αξεπέραστα και δυσβάσταχτα.

Παιδοψυχιατρική

Ο/Η Παιδοψυχίατρος συνεργάζεται με τις άλλες ειδικότητες του Κέντρου με στόχο την ακριβέστερη κλινική εκτίμηση των ψυχολογικών δυσκολιών παιδιών και εφήβων, την θεραπευτική παρακολούθηση και την φαρμακευτική θεραπεία όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη.

Το ιατρείο ψυχιατρικής παιδιών και εφήβων απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 0- 18 ετών που παρουσιάζουν:

• Μετατραυματικό στρες
• Αγχώδεις εκδηλώσεις
• Φοβίες
• Σχολική Άρνηση
• Κατάθλιψη / Απόπειρα
• Αυτοτραυματικές συμπεριφορές (Piercing / cutting)
• Υπερκινητικότητα
• Διαταραχές συμπεριφοράς
• Ψυχοσωματικές εκδηλώσεις
• Διαταραχές πρόσληψης τροφής
• Εθισμό στο διαδίκτυο
• Τικ
• Χρόνια σωματικά νοσήματα
• Διαταραχές αυτιστικού φάσματος
• Νοητική υστέρηση
• Ψυχωσικόμορφες εκδηλώσεις (ψευδαισθήσεις, έκπτωση της λειτουργικότητας κ.α.)
• Διαταραχή ταυτότητας φύλου

Ο/ Η παιδοψυχίατρος στο πλαίσιο της διαγνωστικής διαδικασίας αξιολογεί την εξέλιξη και τις αποκλίσεις της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης και των ψυχικών λειτουργιών των παιδιών/ εφήβων από τη γέννηση μέχρι και την ενηλικίωση.

Ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες του κάθε παιδιού / εφήβου στο θεραπευτικό έργο του παιδοψυχίατρου περιλαμβάνονται τα εξής:

Παιδοψυχιατρική παρακολούθηση, ατομική υποστηρικτική ψυχοθεραπεία, χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, συμβουλευτική συνεργασία με γονείς και συνεργασία με σχολεία/ φορείς.

Καθημερινή Μελέτη Παιδιών

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΜΕΛΕΤΗ

Βασικός σκοπός του προγράμματος αυτού είναι η ορθή οργάνωση της μελέτης του παιδιού και η διαχείριση του ελεύθερου χρόνου.

Με την οργανωμένη και αποτελεσματική μελέτη των μαθημάτων του σχολείου, ελαχιστοποιούμε τον συνολικό χρόνο διαβάσματος του παιδιού και ως εκ τούτου την εξασφάλιση ελεύθερου χρόνου.

Με το πρόγραμμα καθημερινής μελέτης, το παιδί πηγαίνει πάντα διαβασμένο στο σχολείο, εξασφαλίζοντας έτσι τα απαραίτητα εφόδια για τις επόμενες τάξεις και αυξάνοντας έτσι την αυτοπεποίθησή του και ως εκ τούτου την γενικότερη απόδοσή του!

Πρωινή Προσχολική Δημιουργική Απασχόληση

Μέσα από τα προγράμματα προσχολικής δημιουργικής απασχόλησης στοχεύουμε να καλλιεργηθούν στους μικρούς μας φίλους σημαντικά εφόδια και βασικές αξίες για την ανάπτυξή τους.

Μέσα από το παιχνίδι και την τέχνη, σε οποιαδήποτε μορφή της, το παιδί έρχεται σε επαφή με τις έννοιες της αυτονόμησης, της υπευθυνότητας, του αλληλοσεβασμού, της φαντασίας αλλά και της ομαδικότητας. Με τα προγράμματα αυτά οι μικροί μας φίλοι κοινωνικοποιούνται, μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματα τους και να ανακαλύπτουν τις δεξιότητες τους!

Πρώιμη Παρέμβαση

Τι είναι τα Πρωινά Τμήματα Πρώιμης Παρέμβασης και σε ποιους απευθύνονται;

Τα τμήματα απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας με δυσκολίες επικοινωνίας και συμπεριφοράς, με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, νοητική υστέρηση, που χρήζουν πρώιμης ειδικής παρέμβασης και δεν μπορούν να ενταχθούν σε κάποιο προσχολικό ή σχολικό πλαίσιο.

Πρόκειται για ολιγομελή τμήματα (5-8 παιδιά) τα οποία είναι ομοιογενή ως προς την ηλικία των παιδιών αλλά και τις δυσκολίες που αυτά αντιμετωπίζουν.

Τα τμήματα λειτουργούν καθημερινά από τις 09:00 ως τη 13:00.

Τι θα κερδίσει το παιδί μου από τα Τμήματα Πρώιμης Παρέμβασης;

Στόχοι των τμημάτων είναι:

• η ανάπτυξη της επικοινωνίας (λεκτικής και μη λεκτικής),
• η ανάπτυξη δεξιοτήτων κοινωνικής συμπεριφοράς (κοινωνική συνδιαλλαγή, κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς),
• η κοινωνικοποίηση του παιδιού (ανάπτυξη δεξιοτήτων για την ομαλή ένταξη και συμμετοχή σε μια ομάδα),
• η αυτονομία και αυτοεξϋπηρέτηση του παιδιού (ντύσιμο, πλύσιμο χεριών, εκπαίδευση τουαλέτας και φαγητού,
• προσωπική υγιεινή),
• η γνωστική και συναισθηματική του ανάπτυξη,
• η ανάπτυξη του λειτουργικού παιχνιδιού του παιδιού (ατομικό ή ομαδικό).

Από ποιους αποτελείται η θεραπευτική ομάδα των Τμημάτων Πρώιμης Παρέμβασης;

Το πρόγραμμα απαρτίζεται από μια ομάδα θεραπευτών (εργοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό) οι οποίοι εμπλέκονται στις διάφορες δραστηριότητες ανάλογα με τον εκάστοτε θεραπευτικό στόχο.

Παράλληλα τα παιδιά συμμετέχουν σε ατομικές θεραπείες (εργοθεραπείες, λογοθεραπείες, ψυχοθεραπείες) ανάλογα με τις προσωπικές του ανάγκες.

Ποιος ο ρόλος των γονέων στο πρόγραμμα;

Οι γονείς συμμετέχουν σε μηνιαίες ομαδικές συναντήσεις συμβουλευτικής. Επίσης, υπάρχει καθημερινή επικοινωνία με τους γονείς μέσω του ειδικού τετραδίου του μαθητή (ημερήσιο πρόγραμμα και παρατηρήσεις).

Οικογενειακή Θεραπεία

Η Οικογενειακή - Συστημική ψυχοθεραπεία επικεντρώνεται στις σχέσεις, στον τρόπο που οι άνθρωποι σχετίζονται μεταξύ τους, στο πώς η ιδέα που έχουν για άλλους ανθρώπους και για τον εαυτό τους επηρεάζουν αυτό που λένε και κάνουν και πώς θα μπορούσαν να βρουν τρόπους να ενεργούν διαφορετικά.

Οι οικογένειες συνήθως λειτουργούν σαν ένα αλληλεπιδραστικό σύστημα. Αυτό που κάνει ή λέει ένα μέλος δεν επηρεάζει μόνο τα άλλα μεμονωμένα μέλη αλλά και τη λειτουργία ολόκληρης της οικογένειας ως ομάδα. Εάν ένα μέλος μιας οικογένειας ζητήσει βοήθεια χωρίς καμία ανάμειξη των άλλων μελών, δεν υπάρχει συνολική βελτίωση. Ακόμη και αν το μεμονωμένο μέλος βελτιωθεί, μόλις επιστρέψει στην οικογένεια η βελτίωση κινδυνεύει να αποτύχει και το άτομο επιστρέφει στην προηγούμενη προβληματική κατάσταση.

Οι οικογένειες τείνουν να βλέπουν ένα άτομο ως υπεύθυνο για ό,τι λάθος συμβαίνει και έτσι τα άλλα μέλη δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το πώς η οικογένεια σχετίζεται. Οποιαδήποτε αλλαγή συμβαίνει σε ένα μέλος της οικογένειας χρειάζεται μια παρόμοια αλλαγή σε όλα τα μέλη της, οπότε αν δεν εμπλακεί ολόκληρη η οικογένεια, δεν θα γίνουν οι αναγκαίες αλλαγές. Το να φορτωθούν όλες οι ευθύνες σε ένα μέλος οδηγεί την οικογένεια στο να παραμένει κλειδωμένη σε καταστροφικά μοτίβα σχέσεων, κι έτσι το πρόβλημα διαιωνίζεται. Η θεραπεία βοηθά να σπάσουν τα δυσλειτουργικά μοτίβα των σχέσεων και βοηθά τα μέλη της οικογένειας να αλλάξουν.

Η Οικογενειακή θεραπεία βοηθά τους ανθρώπους να:

• εξελίξουν συνειδητά την ικανότητα τους να συσχετίζονται διαφορετικά,
• να βλέπουν τη ζωή από μια πιο θετική πλευρά,
• να κινούνται με αυτοπεποίθηση σε εναλλακτικούς τρόπους λύσης προβλημάτων,
• να διασφαλίσουν βελτιωμένες δεξιότητες στις σχέσεις,
• να αποκτούν μεγαλύτερη αίσθηση αυτοπεποίθησης,
• να χειρίζονται ανάλογες δύσκολες καταστάσεις στο μέλλον.

Στόχος δεν είναι να "διορθωθεί" η οικογένεια ή όπως συχνά αναμένεται, να θεραπευτεί ένα συγκεκριμένο μέλος. Στόχος της θεραπείας είναι να βοηθήσει την οικογένεια να βρει τη λύση, που λειτουργεί καλύτερα για όλα τα μέλη της. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι το έργο θα απαιτήσει χρόνο και υπομονή, αλλά θα αποδώσει μια μακροπρόθεσμη και σταθερή λύση.

Υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις που χρειάζονται εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση όπως εθισμοί, ΔΕΠ-Υ, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η οικογενειακή θεραπεία είναι πολύ χρήσιμη ως συμβουλευτική υποστήριξη. Διότι με τη συμμετοχή ολόκληρης της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία:

• ενισχύεται η εμπιστοσύνη των μελών της στις δικές τους δεξιότητες,
• παίρνουν βοήθεια να βρουν πιο χρήσιμους τρόπους συσχέτισης,
• ενισχύεται η πρόοδος που επιτυγχάνεται στο εξειδικευμένο θεραπευτικό έργο,
• γίνεται πιο σταθερή η μελλοντική ευημερία όλων των ενδιαφερομένων.

Ομαδικά Τμήματα Παιδιών & Εφήβων

ΟΜΑΔΕΣ ΕΜΨΥΧΩΣΗΣ

Οι ομάδες εμψύχωσης έχουν προληπτικό χαρακτήρα και σκοπός τους είναι η συναισθηματική και κοινωνική αγωγή του παιδιού και του εφήβου. Συγκεκριμένα στοχεύουν να βοηθήσουν το παιδί και τον έφηβο να έρθει σε επαφή με τον εαυτό του και τα συναισθήματα του, ενώ παράλληλα μέσω της αλληλεπίδρασης, της επικοινωνίας και της επαφής με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, να μάθει πώς να είναι μέλος και να ανήκει σ’ αυτή.

Μέσα σε ένα κλίμα αποδοχής, σεβασμού και εμπιστοσύνης, χωρίς το φόβο της απόρριψης, του σωστού και του λάθους και με βασικά μας εργαλεία το παιχνίδι, την τέχνη και τη μάθηση δίνουμε τη δυνατότητα σε καθένα από τα μέλη της ομάδας να περάσει ωραία και δημιουργικά το χρόνο του, ενώ ταυτόχρονα ενδυναμώνεται ψυχικά καθώς ενισχύεται η συναισθηματική του έκφραση, ο δημιουργικός και κριτικός τρόπος σκέψης του, η φαντασία του, οι κοινωνικές και επικοινωνιακές του δεξιότητες.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι κυριότεροι στόχοι/θεματικές ενότητες των ομάδων:

• Αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων
• Δεξιότητες επικοινωνίας
• Ενίσχυση αυτοαντίληψης και αυτοεκτίμησης
• Αντιμετώπιση αγχογόνων καταστάσεων
• Κοινωνική επάρκεια-Κοινωνικές δεξιότητες
• Διαδικασία επίλυσης συγκρούσεων

Οι ομάδες εμψύχωσης σχεδιάζονται και συντονίζονται από παιδοψυχολόγο-ψυχοπαιδαγωγό με συχνότητα μια φορά εβδομαδιαίως.

ΟΜΑΔΕΣ ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ

Οι Μουσικοκινητικές – Χορευτικές Ομάδες αποτελούν έναν ευεργετικό συνδυασμό μουσικής και κίνησης! Τα παιδιά μαθαίνουν την έννοια της Συνύπαρξης, της Συνεργασίας, του Σεβασμού και της Πειθαρχίας με συνομήλικούς τους!

Μέσα από χορευτικά παιχνίδια, το παιδί μαθαίνει να αποδέχεται, να παρουσιάζει και τελικά να αγαπάει τον εαυτό του «χτίζοντας» την αυτοπεποίθησή του. Γνωρίζει να αποδέχεται την διαφορετικότητα του διπλανού του, διαπιστώνει τις ικανότητες του και καταφέρνει να ξεπερνάει τα όρια του εαυτού του!

Και όλα αυτά ΔΙΑΣΚΕΔΑΖΟΝΤΑΣ!!!

ΟΜΑΔΕΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

Μέσα από τα εξωτερικά προγράμματα (επισκέψεις σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, πάρκα δραστηριοτήτων παιδιών, σινεμά, χώρους εστίασης) τα παιδιά και οι έφηβοι αναπτύσσουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες, έρχονται σε επαφή με την φύση και τα ζώα μαθαίνοντας αξίες όπως σεβασμός, ηθική, όρια, φροντίδα!

Εμπλουτίζουν τις καθημερινές τους εικόνες και εμπειρίες μέσα από μια πληθώρα δραστηριοτήτων, λαμβάνοντας γνώση γύρω από νέα πράγματα, δουλεύοντας παράλληλα το κομμάτι των διαπροσωπικών σχέσεων, της επικοινωνίας, της υπευθυνότητας αλλά και της αυτοεκτίμησης – αυτοπεποίθησης.

ΟΜΑΔΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ

Στο τμήμα των εικαστικών τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να βγουν από το άγχος της ημέρας και να μπουν στον κόσμο των χρωμάτων!!! Σκοπός των μαθημάτων είναι να γνωρίσουν τα παιδιά νέες διόδους για να εκφραστούν, να αποτυπώσουν τις ιδέες τους και τα συναισθήματα τους.

Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία ενισχύεται η αισθητική, η δεξιοτεχνική ικανότητα, ο δημιουργικός τρόπος σκέψης και η φαντασία των παιδιών, ενώ παράλληλα η επαφή με τις Τέχνες συμβάλλει και στην ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.

Στα μαθήματα οι δραστηριότητες, που επιλέγονται, στοχεύουν να αφήσουν ελεύθερο το εκφραστικό προφίλ του κάθε παιδιού, αλλά και να ενισχύσουν βασικές τους δεξιότητες (κινητικές, αντιληπτικές).

Εκτός από τη ζωγραφική, τα παιδιά έρχονται σε επαφή και με άλλα υλικά και διαδικασίες, υλικά ελεγχόμενα και υλικά πιο “ρευστά”, ανάλογα με τη διάθεση και την ιδιοσυγκρασία του κάθε παιδιού (τέμπερες, κολλάζ, πηλός, κατασκευές κα), ώστε το παιδί να διευρύνει τη γκάμα των εκφραστικών εργαλείων που μπορεί να αξιοποιήσει.

Στόχος εκτός από τη μάθηση του παιδιού, είναι και η ικανοποίηση που δίνει το ίδιο ταξίδι... Σας καλούμε λοιπόν, να έρθετε σε επικοινωνία μαζί μας και να δηλώσετε συμμετοχή.

ΟΜΑΔΕΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ & ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Τα παιδιά αγαπούν τη μουσική και μέσα από αυτή μαθαίνουν να επικοινωνούν και να εκφράζονται. Τα παιχνίδια μουσικής μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν μέσο για την ανάπτυξη των προσωπικών κοινωνικών και δημιουργικών μας ικανοτήτων. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν να:

• συμμετέχουν ενεργά ή/και παθητικά σε δραστηριότητες,
• εκφράζουν τα συναισθήματά τους,
• χρησιμοποιούν μουσικά όργανα και επικοινωνούν μέσα από την μουσική.

Η μουσική μπορεί παράλληλα να βοηθήσει τα παιδιά να βελτιώσουν και τις κοινωνικές τους δεξιότητες. Η συμμετοχή των παιδιών σε μια μουσική ομάδα τα βοηθά να μιμούνται και να αλληλοεπιδρούν, ενώ παράλληλα μαθαίνουν να συμμορφώνονται ανάλογα με τους κανόνες του ομαδικού συνόλου.

Στο μουσικό παιχνίδι, η ομάδα ξεκινάει με το τραγούδι του καλωσορίσματος στην ομάδα και τελειώνει με το τραγούδι «Αντίο». Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά μαθαίνουν τη σημασία του χαιρετισμού προς την ομάδα καθώς και τα ονόματα των μελών της.

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες όπως το ομαδικό παίξιμο μουσικών οργάνων. Το ομαδικό μουσικό παιχνίδι μπορεί να ενισχύσει και τη μη λεκτική επικοινωνία.

Τα μουσικά παιχνίδια είναι ομαδικά και γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά για την βελτίωση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Επιπρόσθετα, η μουσική βοηθάει στη χαλάρωση και στη μείωση των παρορμητικών ή επιθετικών συμπεριφορών.

Στις ομάδες μουσικής το παιδί μοιράζεται, εκφράζεται, μαθαίνει, αλληλεπιδρά και δημιουργεί, και αυτό του προκαλεί ένα αίσθημα ασφάλειας και αρμονίας.

Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιες από τις μουσικές δραστηριότητες που ενισχύουν τις κοινωνικές δεξιότητες:

• η ανταλλαγή και διανομή των μουσικών οργάνων
• η μη λεκτική επικοινωνία μέσω τον ήχων του μουσικών οργάνων
• η υπομονή και αναμονή της σειράς για συμμετοχή σε μια δραστηριότητα
• η κατανόηση των κανόνων του μουσικού παιχνιδιού
• η ανάπτυξη λεκτικών δεξιοτήτων μέσω του μουσικού παιχνιδιού
• η ενίσχυση της φαντασίας μέσω του μουσικού παιχνιδιού

Σε κάθε ομάδα μουσικής υπάρχει σταθερή δομή στις δραστηριότητες (αρχή, μέση και τέλος), ώστε να γνωρίζουν τα παιδιά τι να περιμένουν σε κάθε μέρος του μουσικού μαθήματος.

Ένα ευχάριστο ομαδικό μουσικό μάθημα.

Ατομικό Μάθημα Μουσικού Οργάνου

Η εκμάθηση της μουσικής και ενός οργάνου, εκτός από τη συντροφιά που μας προσφέρει, ανοίγει πλήρως τους ορίζοντές μας.

Πλεονεκτήματα της ενασχόλησης με ένα μουσικό όργανο:

1. Βελτιώνει τη μνήμη.
2. Βελτιώνει τη διαχείριση του χρόνου και τις οργανωτικές ικανότητες.
3. Διδάσκει επιμονή.
4. Βελτιώνει την ανάγνωση και τις δεξιότητες κατανόησης.
5. Μας κάνει πιο υπεύθυνους. Κάθε όργανο χρειάζεται ξεχωριστή φροντίδα, καθώς γίνεται αργά ή γρήγορα κομμάτι του εαυτού μας.
6. Ακονίζει την αυτοσυγκέντρωση.
7. Βοηθά να εκφραστούμε. Η μουσική αποτελεί για όλους πηγή έκφρασης.
8. Προωθεί την κοινωνικότητά μας.

Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για να στείλω το παιδί μου μουσική;

Οι θετικές επιδράσεις της πρώιμης μουσικής εκπαίδευσης στα παιδιά δε χωρούν πλέον αμφισβήτηση. Η μουσική εξισορροπεί με «μαγικό» τρόπο τα δυο ημισφαίρια του εγκεφάλου σε μικρούς και μεγάλους. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά πως η μουσική εκπαίδευση βοηθάει τα παιδιά να γίνουν πιο έξυπνα, πιο ισορροπημένα και πιο κοινωνικά. Το παιδί σας δε χρειάζεται απαραίτητα να γίνει δεξιοτέχνης μουσικός για να δρέψει αυτά τα οφέλη! Και μόνο το να λαμβάνει μαθήματα μουσικής είναι αρκετό.

Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και αξιοποίησης των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων του παιδιού. Είναι ένας τρόπος να εκφράσει τα συναισθήματα και τις ανάγκες του, ακόμη κι όταν δεν έχει αναπτύξει πλήρως την ικανότητα έκφρασης μέσω λέξεων. Οι νότες θα γίνουν ο δικός του οδηγός και τρόπος έκφρασης του.

Ψυχοθεραπεία Ενηλίκων

Τι είναι η ψυχοθεραπεία;

Η ψυχοθεραπεία, είναι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη διαδικασία που εφαρμόζουν επαγγελματίες ψυχικής υγείας για να βοηθήσουν κάποιον να αναπτύξει πιο ωφέλιμους και πιο αποτελεσματικούς τρόπους επίλυσης των προβλημάτων. Συμβάλει ώστε άνθρωποι όλων των ηλικιών να ζουν πιο ευτυχισμένοι, πιο υγιείς και πιο λειτουργικοί.

Είναι μια συνεργατική μέθοδος που βασίζεται στη θεραπευτική σχέση μεταξύ ενός ατόμου και ενός ειδικού ψυχικής υγείας. Βασισμένη στο διάλογο, παρέχει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον που σας επιτρέπει να μιλάτε ανοιχτά με κάποιον που είναι αντικειμενικός και ουδέτερος. Εσείς και ο θεραπευτής σας θα εργαστείτε από κοινού για να εντοπίσετε και να αλλάξετε τις σκέψεις και τα πρότυπα συμπεριφοράς που σας εμποδίζουν να αισθάνεστε και να λειτουργείτε καλύτερα.

Μέχρι τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η διαδικασία, όχι μόνο θα έχετε λύσει το πρόβλημα, αλλά θα έχετε αναπτύξει νέες δεξιότητες, ώστε να μπορείτε να αντιμετωπίσετε καλύτερα τις προκλήσεις που ανακύπτουν στο μέλλον.

Πότε χρειάζομαι ψυχοθεραπεία;

Λόγω των πολλών παρερμηνειών σχετικά με την ψυχοθεραπεία, μπορεί να είστε απρόθυμοι να το δοκιμάσετε. Ακόμα κι αν γνωρίζετε την πραγματικότητα αντί των μύθων, μπορεί να αισθάνεστε αβεβαιότητα για να το δοκιμάσετε.

Η ψυχοθεραπεία όμως μπορεί να σας βοηθήσει πραγματικά:

• Όταν συναισθήματα θυμού, άγχους, θλίψης σας κατακλύζουν.
• Όταν η ποιότητα ζωής σας δεν είναι αυτή που θέλετε να είναι για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Όταν μια χρόνια ασθένεια παρεμβαίνει στη συναισθηματική ή σωματική σας ευεξία.
• Όταν σε τρέχοντα προβλήματα χρειάζεστε συμβουλή ή καθοδήγηση.
• Σε μεγάλες προσωπικές αλλαγές όπως διαζύγιο, απώλειες ή πένθος.
• Σε δυσκολίες με τις διαπροσωπικές σχέσεις ή σεξολογικά προβλήματα.
• Να γνωρίσετε καλύτερα τον εαυτό σας.

Ενδείξεις που μπορείτε να εντοπίσετε για να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία:

• Παρατεταμένο αίσθημα αβοήθητου και θλίψης.
• Τα προβλήματά σας δεν φαίνεται να βελτιώνονται παρά τις προσπάθειες και τη βοήθειά από την οικογένεια και τους φίλους σας.
• Είναι δύσκολο να επικεντρωθείτε σε εργασίες ή να πραγματοποιήσετε άλλες καθημερινές δραστηριότητες.
• Ανησυχείτε υπερβολικά, αναμένετε το χειρότερο ή είστε συνεχώς αποσυρμένοι.
• Συμπεριφορές, όπως η κατανάλωση υπερβολικού αλκοόλ, η χρήση ναρκωτικών ή η επιθετικότητα, που βλάπτουν εσάς ή άλλους.

Ποια είναι τα διαφορετικά είδη ψυχοθεραπείας;

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας εφαρμόζουν μια ή περισσότερες από αυτές. Κάθε θεραπευτική προσέγγιση λειτουργεί ως οδικός χάρτης για να βοηθήσει τον θεραπευτή σας να κατανοήσει εσάς και τα προβλήματά σας και να αναπτύξει λύσεις.

Το είδος της θεραπείας που θα λάβετε θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες: την τρέχουσα ψυχολογική έρευνα στο τι είναι αποδοτικό, τον θεωρητικό προσανατολισμό του θεραπευτή σας και τι λειτουργεί καλύτερα για την κατάστασή σας. Υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία που βοηθούν τα άτομα να αντιμετωπίζουν τα προβλημάτων τους.

Στο κέντρο μας εφαρμόζεται μια σειρά αξιόπιστων θεραπευτικών μοντέλων όπως:

• ψυχοδυναμικό
• γνωστικό – συμπεριφορικό
• συστημικό
• EMDR

Μπορεί να συνδυαστούν στοιχεία από διάφορες μεθόδους ψυχοθεραπείας. Γνώμονας πάντα το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για εσάς σύμφωνα με τις ανάγκες σας.

Πόσο διαρκεί μια ψυχοθεραπεία;

Είναι μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο. Οι συναντήσεις γίνονται σε σταθερή συχνότητα συνήθως μια ή δύο φορές την εβδομάδα ανάλογα με την σοβαρότητα του προβλήματος. Η διάρκεια τους είναι 45 λεπτά. Πραγματοποιούνται σε ένα άνετο, φιλικό και εχέμυθο περιβάλλον με σεβασμό στον θεραπευόμενο.

Ψυχιατρική Ενηλίκων

Υπάρχει η δυνατότητα ψυχιατρικής υποστήριξης σε γονείς παιδιών που βρίσκονται υπό παρακολούθηση, καθώς και στους ενήλικες που βρίσκονται σε ψυχοθεραπευτικά προγράμματα.

Ο/Η Ψυχίατρος αναλαμβάνει τη διάγνωση και παρακολούθηση των ενηλίκων καθώς και τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Ομαδικά Τμήματα Ενηλίκων

Στην ομαδική ψυχοθεραπεία, οι θεραπευτικοί σκοποί επιτυγχάνονται μέσα από τις διεργασίες της ομάδας και την αλληλεπίδραση των μελών της. Η θεραπευτική συμμαχία που αναπτύσσεται τόσο μεταξύ θεραπευτή – μελών όσο και μεταξύ των μελών καθώς και η ανατροφοδότηση (feedback) του ενός προς τον άλλο αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχή έκβαση της ψυχοθεραπείας.

Θεραπευτικοί παράγοντες:

Ο Ir. Yalom, στο βιβλίο του «Θεωρία και Πράξη της Ομαδικής Ψυχοθεραπείας¹», καθορίζει τους θεραπευτικούς παράγοντες της ομαδικής θεραπείας:

• Κατανόηση του εαυτού: τα άτομα ανακαλύπτουν και διερευνούν άγνωστες πτυχές του εαυτού τους.
• Ενστάλαξη ελπίδας: η ομάδα αποτελείται από άτομα που βρίσκονται σε διαφορετική φάση της θεραπευτικής τους διαδρομής με αποτέλεσμα η πρόοδος κάποιων μελών να λειτουργεί ενθαρρυντικά για άλλα.
• Καθολικότητα: πρόκειται για την αίσθηση ότι τα θέματα που μας απασχολούν έχουν μια καθολική, πανανθρώπινη προέλευση.
• Αλτρουισμός: αναπτύσσεται η αυτοεκτίμηση μέσα από την προσφορά βοήθειας στους άλλους.
• Διαπροσωπική μάθηση: μέσα από την αλληλεπίδραση με τους άλλους το κάθε μέλος αναγνωρίζει πώς επιδρούν συγκεκριμένες συμπεριφορές του πάνω στους άλλους.
• Οικογενειακή επαναδιαδραμάτιση: το περιβάλλον της ομάδας προσομοιάζει οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο κάθε μέλος μπορεί να επεξεργαστεί εμπειρίες που έχουν συμβάλει στην ανάπτυξή του.
• Συνεκτικότητα: δημιουργείται από τους κοινούς στόχους των μελών της ομάδας, μέσα στην οποία ο καθένας βιώνει αποδοχή και ασφάλεια.
• Κάθαρση: πρόκειται για τη συναισθηματική ανακούφιση που προκαλεί το μοίρασμα επώδυνων συναισθημάτων.
• Μετάδοση πληροφοριών: προκαλείται από το μοίρασμα εμπειριών, απόψεων, συμβουλών.
• Μιμητική συμπεριφορά: πρόκειται για την υιοθέτηση στάσεων και συμπεριφορών που είναι ωφέλιμες.
• Υπαρξιακοί παράγοντες: αφορά στη συνειδητοποίηση των σημαντικών θεμάτων της ζωής, την ανάληψη της προσωπικής ευθύνης, την πιο ειλικρινή στάση απέναντι στις ανάγκες μας.

Φάσεις ομάδες:

Η ομάδα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μεγαλώνει, αναπτύσσεται μέσα στο χρόνο και αλλάζει. Κάθε ομάδα περνά συγκεκριμένα εξελικτικά στάδια (φάσεις) με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:

1. Συμβόλαιο:
   Τα μέλη γνωρίζονται μεταξύ τους, διασαφηνίζονται οι θεραπευτικοί στόχοι και καθορίζονται τα όρια.
2. Εδραίωση ταυτότητας:
   Σε αυτή τη φάση διευκρινίζονται οι προσωπικοί στόχοι και καθιερώνεται το είδος επικοινωνίας της ομάδας.
3. Συνεργασία – Διερεύνηση ομαδικής ταυτότητας:
   Αρχίζει η βαθύτερη αποκάλυψη των μελών της ομάδας.
4. Εγγύτητα – Οικειότητα:
   Τα μέλη της ομάδας έρχονται πιο κοντά και εκφράζουν συνοχή, τρυφερότητα και εμπιστοσύνη.
5. Διερεύνηση αμοιβαιότητας:
   Παρατηρείται το αποτέλεσμα της εγγύτητας. Σε κάποιους προκαλείται άγχος δέσμευσης ενώ σε άλλους τάση εξάρτησης.
6. Αυτονόμηση και Αναδιοργάνωση της δομής της ομάδας:
   Η ομάδα επαναπροσδιορίζεται και οι ρόλοι αναδιοργανώνονται.
7. Αντιμετώπιση των θεμάτων του εαυτού και εκπλήρωση αλληλοεξάρτησης:
   Σε αυτό το στάδιο τα μέλη εστιάζουν και πάλι στα ατομικά τους θέματα και δουλεύουν σε βάθος.
8. Ανεξαρτητοποίηση και χρήση της αποκτηθείσας γνώσης:
   Πρόκειται για την φάση ανακεφαλαίωσης των θεμάτων και την επέκταση της εμπειρίας και της γνώσης στον έξω κόσμο.
9. Τερματισμός – Αποχωρισμός:
   Κάθε μέλος αποτιμά τη διαδρομή του μέσα στην ομάδα και αναγνωρίζει τη σημαντικότητα των άλλων.

Ομαδικές συνεδρίες:

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται συνήθως σε εβδομαδιαία συχνότητα και διαρκούν 90΄. Η ομάδα απαρτίζεται από 4 – 8 μέλη, τα οποία δεν γνωρίζονται μεταξύ τους. Η δέσμευσή τους στο συμβόλαιο παίζει καταλυτικό ρόλο για την πορεία των προσωπικών και των ομαδικών στόχων. Βασικά όρια που τίθενται αφορούν στην εχεμύθεια, τη σταθερότητα και τη συνέπεια, φυσική και συναισθηματική, καθώς και στην ελευθερία έκφρασης κάθε μέλους, χωρίς κριτική από τους άλλους. Τα μέλη δεν επικοινωνούν μεταξύ τους εκτός ομάδας ενώ στην περίπτωση που κάποιος επιθυμεί να διακόψει πρόωρα τη θεραπεία του είναι σημαντικό να πραγματοποιήσει κάποιες συνεδρίες αποχαιρετισμού πριν αποχωρήσει.